Vận tốc trung bình

Cập nhật lúc: 14:17 10-08-2017 Mục tin: VẬT LÝ LỚP 8


Bài viết cung cấp cho các em công thức tổng quát để tính vận tốc trung bình của chuyển động. Đặc biệt hơn nữa, bài viết còn phân ra các dạng bài tập thường gặp về vận tốc trung bình. Với mỗi dạng bài đều có phương pháp giải và ví dụ minh hoạ tương ứng!

VẬN TỐC TRUNG BÌNH

A- Kiến thức cơ bản:

1. Nhận xét chung:

- Vận tốc trung bình chỉ  là một đại lượng mang tính quy ước, chúng ta tự đặt ra để dễ nghiên cứu về một chuyển động. Trên cả quãng đường, vật có thể không phải lúc nào cũng chuyển động với vận tốc bằng vận tốc trung bình.

2. Công thức tính

Vận tốc trung bình được tính bằng công thức: vtb =  S/t

Trong đó: s là quãng đường đi được

                   t là thời gian đi hết quãng đường đó

 

B - Các dạng bài tập

- Tính vận tốc trung bình có một con đường chung là tính tỉ số S/t.

Dạng 1:  Có thể tính được cả S và t.

a. Phương pháp giải: Tính S và t \(\rightarrow\)  v = S/t.

b. Ví dụ:

Một xe chuyển động từ A về B. Trong 3/4 quãng đường  đầu, xe chuyển động với vận tốc 36km/h. Quãng đường còn lại xe chuyển động trong  thời gian 10 phút với vận tốc 24km/h. Tính vận tốc trung bình của xe trên cả quãng đường AB.

Hướng dẫn giải:

Độ dài quãng đường sau là S2 = t2.v2 = 24. 1/6 = 4km.

Độ dài quãng đường đầu là S1 = 3S2 = 12km.

 Tổng độ dài quãng đường AB là S = S1 + S2 = 12 + 4 = 16km.

Thời gian đi hết quãng đường đầu là t = 12/36 = 1/3 (h)

Tổng thời gian đi hết quãng đường AB là t = t1 + t2 = 1/3 + 1/6 = 1/2 (h)

Vận tốc trung bình là v = S/t = 16/(1/2) = 32km/h

 

Dạng 2:  Cho biết vận tốc trên từng phần quãng đường.

a. Phương pháp giải:

    + Gọi S là độ dài cả quãng đường.                                                                                     

    + Tính tổng thời gian theo vận tốc trung bình và S

    + Tính tổng thời gian theo các vận tốc thành phần và S.

Thời gian trong 2 cách tính bằng nhau nên ta có liên hệ giữa vận tốc trung bình với các vận tốc thành phần.        

b. Ví dụ

Một xe chuyển động từ A về B. Nửa quãng đường đầu vận tốc của xe là v1 = 40km/h, nửa quãng đường sau vận tốc của xe là v2 = 60km/h. Tính vận tốc trung bình của xe trên cả quãng đường.

Hướng dẫn giải:

Gọi S là độ dài quãng đường AB, gọi v là vận tốc trung bình của xe trên cả quãng đường AB.

Thời gian đi từ A về B là t = S/v (1)

Mặt khác, theo bài ra ta có t = t1 +  t2 = S/2v1 + S/2v= S/2.40 + S/2.60 (2)

Từ (1) và (2) ta có: v = 48km/h

 Với cách làm tương tự ta có thể tính được vận tốc thành phần khi biết vận tốc trung bình.

 

Dạng 3: Cho biết vận tốc trong từng khoảng thời gian.

a. Phương pháp giải:

  + Gọi t là tổng thời gian chuyển động hết quãng đường.

  + Tính tổng quãng đường theo vận tốc trung bình và t.

  + Tính tổng quãng đường theo vận tốc thành phần và t.

Quãng đường trong 2 cách tính bằng nhau nên ta có liên hệ giữa vận tốc trung bình và các vận tốc thành phần.

b. Ví dụ:

Một xe chuyển động từ A về B. Nửa thời gian đầu vận tốc của xe là v1 = 60km/h, nửa thời gian sau vận tốc của xe là v2 = 40km/h. Tính vận tốc trung bình của xe trên cả quãng đường AB.

Hướng dẫn giải

Gọi t là tổng thời gian xe chuyển động từ A về B, v là vận tốc trung bình của xe.

Độ dài quãng đường AB là:     S = v.t  (1)

Theo bài ta có:                        

 Từ (1) và (2)  v.t = 50t \(\rightarrow\) v = 50km/h

 

 

 

Tất cả nội dung bài viết. Các em hãy xem thêm và tải file chi tiết dưới đây:

Tham Gia Group Dành Cho 2K10 Chia Sẻ, Trao Đổi Tài Liệu Miễn Phí

Luyện Bài tập trắc nghiệm môn Vật lý lớp 8 - Xem ngay

>> Học trực tuyến lớp 9 & lộ trình Up 10! trên Tuyensinh247.com Đầy đủ khoá học các bộ sách (Kết nối tri thức với cuộc sống; Chân trời sáng tạo; Cánh diều), theo lộ trình 3 bước: Nền Tảng, Luyện Thi, Luyện Đề. Bứt phá điểm lớp 9, thi vào lớp 10 kết quả cao. Hoàn trả học phí nếu học không hiệu quả.

Cập nhật thông tin mới nhất của kỳ thi tốt nghiệp THPT Quốc Gia 2021